24 Ιουλίου 2020

Oriana Fallaci στον Αλέκο Παναγούλη | `Ανδρας είναι… μια δημιουργία όπως εσύ. Είναι εσύ

Το υπέροχο γράμμα της διάσημης δημοσιογράφου προς τον άνθρωπο που δραστηροποιήθηκε στον αγώνα κατά της Δικτατορίας της Χούντας των Συνταγματαρχών, μετά τη θρυλική συνέντευξη. Γεννήθηκε στις 24 Ιουλίου του 1929.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Το υπέροχο γράμμα της διάσημης δημοσιογράφου προς τον άνθρωπο που δραστηροποιήθηκε στον αγώνα κατά της Δικτατορίας της Χούντας των Συνταγματαρχών, μετά τη θρυλική συνέντευξη. Γεννήθηκε στις 24 Ιουλίου του 1929.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Oriana Fallaci. Mια γυναίκα ασυμβίβαστη, ορμητική, απρόβλεπτη, αφοπλιστικά ειλικρινής.  

Γεννήθηκε στη Φλορεντία στις 24 Ιουλίου του 1929 και ήταν κόρη ξυλουργού. Είναι εντυπωσιακό το ότι ο πατέρας της την πήρε μαζί του στην Αντίσταση για να αποκτήσει δυναμικό και μαχητικό χαρακτήρα.  "Τα κοριτσάκια δεν πρέπει να κλαίνε", της είπε στα 14 της χρόνια ύστερα από ένα γερό χαστούκι.

Μετά το τέλος του πολέμου, Oriana ήταν 17 ετών και άρχισε να γράφει σε εφημερίδε,ς όπως η "Corriere della serra" και σε περιοδικά όπως το "L’ Europeo". Συχνά τα άρθρα της μεταφράζονταν για να δημοσιευθούν και εκτός Ιταλίας. Αφού τελείωσε το σχολείο δοκίμασε να σπουδάσει Ιατρική, σύντομα όμως τα παράτησε.  Την ενδιέφερε το γράψιμο και ήθελε να ασχοληθεί αποκλειστικά με αυτό.

H Oriana μπορεί -ύστερα από επιμονή του πατέρα της- να έγινε σκληρή και δυναμική, ωστόσο, είχε  και άλλη μια πλευρά του εαυτού της. Συναισθηματική και μελαγχολική, μια γυναίκα που ξέρει να αγαπά αληθινά τον μοναδικό της έρωτα. Τον θαρραλέο Αλέκο Παναγούλη. Χαρακτηριστικό είναι ότι μετά το χαμό του, η προσωπική της ζωή παραμένει στάσιμη και δεν δημιουργεί ποτέ οικογένεια.

Δύο από τα βιβλία της “Γράμμα σε ένα παιδί που δεν γεννήθηκε ποτέ” και το “Ένας άντρας” γράφονται για τον άντρα της ζωής της και για τον καρπό του έρωτά της μαζί του. Για ένα μωρό που δεν αγκαλιάζει ποτέ με τα χέρια της, παρά μόνο με την καρδιά της. 

Αφορμή για τη γνωριμία τους, στάθηκε  μια συνέντευξη. Κι εκείνη ήταν που ένωσε δύο από τις πιο εκρηκτικές προσωπικότητες εκείνης της εποχής.

Η γνωριμία του ζευγαριού γίνεται το 1973, όταν ο Γεώργιος Παπαδόπουλος δίνει αμνηστία και ο Παναγούλης βγαινει από τη φυλακή, όπου κρατούνταν και βασανίστηκε για την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα. Η Φαλάτσι σπεύδει αμέσως να του πάρει συνέντευξη. Απευθύνεται στον Θανάση Πετρίδη, στον (ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ) Νίκο Σηφουνάκη, στον Μίκη Νικολακάκη και στον Νίκο Ζαρμπέλη, που είναι συγκρατούμενος του Παναγούλη και είχε αποδράσει από τις φυλακές της Αίγινας. Θέλει οπωσδήποτε να τη φέρουν σε επαφή μαζί του. Δεν περνάνε λίγες μέρες μέχρι που γίνεται η πρώτη τους συνάντηση. Από τότε ξεκινά το δικό τους ειδύλλιο.

Ο έρωτάς τους γεννήθηκε με τη φράση του Παναγούλη: "Δεν επεδίωξα να σκοτώσω. Δεν είμαι ικανός να σκοτώσω άνθρωπο. Επεδίωξα να σκοτώσω έναν τύραννο."

Μετά τη γνωριμία τους, η Oriana έγραψε ένα γράμμα στον Αλέκο όπου του εκφράζει ανοιχτά το θαυμασμό της για εκείνον...

Βόννη, 26 Αυγούστου 1973

Αγαπημένε μου Αλέκο,

σου γράφω εκ νέου για να σου πω πόσο χάρηκα που σε άκουσα για δεύτερη φορά στο τηλέφωνο. Παρότι δεν μπορούμε να πούμε πολλά πράγματα, αφού εσύ δεν καταλαβαίνεις τίποτα απ΄όσα λέω κι εγώ δεν καταλαβαίνω τίποτα απ΄όσα λες, είναι ωραίο να ακούω τη φωνή σου. Εγώ, μετά, νιώθω καλύτερα.

Σ΄ευχαριστώ για την απάντηση στην ερώτησή μου «τι σημαίνει να είσαι άνδρας». Τη χρειαζόμουν για το τέλος. Είναι εξαιρετική απάντηση, καλύτερη από την ποίηση του Κίπλινγκ. Μάλλον έτσι όπως θα τη χρησιμοποιήσω θα προσθέσω και τη δική σου ερώτηση προς εμένα: "Και για σένα είναι άνδρας;". Ετσι θα μπορέσω να ανταπαντήσω: "Ανδρας είναι… μια δημιουργία όπως εσύ. Είναι εσύ."

Πάντως ένα μέρος της απάντησή σου με προβλημάτισε. Ο Αντρέας το μετέφρασε ως εξής: "To love without permitting one love to become an handicap." Στα ιταλικά: "Αγάπησε δίχως να επιστρέψεις στην αγάπη να γίνει εμπόδιο." Κατάλαβα ότι αυτό το έλεγες σε μένα, όχι στους άλλους.

Ε, λοιπόν, εγώ δεν θα γίνω ποτέ εμπόδιο, αναπηρία. Εγώ ξέρω ότι υπάρχουν πράγματα ακόμα πιο μεγάλα από την αγάπη ενός ανθρώπου ή την αγάπη για έναν άνθρωπο. Για παράδειγμα, ένα όνειρο. Για παράδειγμα, μία μάχη. Για παράδειγμα, μία ιδέα.

Τα λέμε το Σάββατο. Το πολύ, Κυριακή. Αν τα καταφέρω, και πριν από το Σάββατο ή την Κυριακή. Η δουλειά στη Βόννη τελείωσε, θα κάνω μια στάση στην Ιταλία να δω τη μητέρα μου που είναι άρρωστη. Μετά θα πετάξω αμέσως σε σένα. Μη σκεφτείς ούτε λεπτό να βγεις από την κλινική όταν θα φτάσω. Αν πρέπει να μείνεις στην κλινική, θα μείνεις στην κλινική. Κι εγώ θα σου κάνω παρέα στην κλινική με μία εκ βαθέων συζήτηση στα ελληνικά. ‘H θα παίξουμε σκάκι.

ΟΚ;

Περίμενέ με. Εγώ σε περίμενα πολύ.

Oriana

Ακολουθούν αποσπάσματα από τη θρυλική εκείνη συνέντευξη...

"Ολες εκείνες οι απεργίες πείνας, λόγου χάρη, εξασθένησαν τον οργανισμό μου. Θα μου πεις για ποιο λόγο επέβαλες τον εαυτό σου και στις απεργίες πείνας; Γιατί στη διάρκεια των ανακρίσεων, η απεργία πείνας είναι ένα μέσο για να αντισταθείς. Τους αποδείχνεις δηλαδή ότι δεν μπορούν να στα πάρουν όλα, μιας και έχεις το θάρρος να τ’ απαρνιέσαι όλα.

Θα εξηγηθώ καλύτερα. Αν δεν δέχεσαι να φας και τους κάνεις επίθεση, αυτοί εκνευρίζονται και ο εκνευρισμός τους εμποδίζει να εφαρμόσουν συστηματικό τρόπο ανάκρισης (…) Θέλω να πω ότι με την απεργία πείνας το σώμα εξασθενίζει και αυτό δεν επιτρέπει την συνέχιση της ανάκρισης, γιατί είναι ανώφελο να ανακρίνεις και να βασανίζεις κάποιον που χάνει τις αισθήσεις του. Αυτές τις συνθήκες μπορείς να τις πετύχεις ύστερα από τρεις ή τέσσερις μέρες χωρίς τροφή και νερό. Ιδιαίτερα αν χάνεις και αίμα από τις πληγές που σου προκαλούν τα βασανιστήρια. Ετσι αναγκάζονται να σε μεταφέρουν στο νοσοκομείο και…

Μα και οι αναμνήσεις μου από το νοσοκομείο είναι οδυνηρές. Προσπαθούσανε να με θρέψουνε με έναν πλαστικό σωλήνα, από τη μύτη. Υπέφερα πολύ, έστω κι αν ένιωθα πως με όλα αυτά κέρδιζα χρόνο. Κι έπειτα..

-Κι έπειτα;

-Επειτα από το νοσοκομείο με μεταφέρανε και πάλι στην αίθουσα των βασανιστηρίων και ξανάρχιζαν να με βασανίζουν. Τότε κι εγώ έκανα και πάλι απεργία πείνας, τους προκαλούσα και πάλι, κρατούσα και πάλι στάση περιφρονητική , επιθετική. Ετσι το σύστημά τους αποτύχαινε ξανά. Κι αναγκάζονταν να με ξαναπηγαίνουν στο νοσοκομείο και να προσπαθούν να με ταϊζουνε με σωλήνα από τη μύτη. Ω, και η συμπεριφορά μερικών γιατρών ήταν αηδιαστική. Στο νοσοκομείο οι βασανιστές συνεχίζανε την ανάκριση. Αλλά με τρόπο λιγότερο συγκροτημένο, γιατί εκεί δεν είχαν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν τις μεθόδους τους. Επρεπε λοιπόν να συνεχίζω αυτές τις απεργίες πείνας με κάθε θυσία. Ηταν ένα όπλο κυριολεκτικά απαραίτητο.

– Ναι για την περίοδο των ανακρίσεων το καταλαβαίνω… Μα αργότερα, Αλέκο στη φυλακή;

-Και στη φυλακή δεν υπήρχε αποτελεσματικότερος τρόπος για να εκφράσω την αηδία μου, την περιφρόνησή μου και για να τους δώσω να καταλάβουν ότι δεν είχαν τη δύναμη να με κάνουν να λυγίσω. Εστω κι αν ήμουν πια φυλακισμένος. Και με τις απεργίες πείνας είχα το συναίσθημα ότι δεν ήμουν μόνος και πίστευα ότι κάτι πρόσφερα και εγώ στην ελληνική υπόθεση.

(…) Πολλές από τις απεργίες πείνας που έκανα στη φυλακή τις προκαλούσε η συμπεριφορά τους απέναντί μου. Μου στερούσαν ακόμα και μια εφημερίδα, ένα βιβλίο, ένα μολύβι, ένα τσιγάρο. Και για να μου δώσουν ένα βιβλίο, ένα μολύβι, ένα τσιγάρο κατέφευγα στην άρνηση τροφής. Για μέρες ατελείωτες. Εκανα μια απεργία πείνας που κράτησε σαράντα τέσσερις μέρες, μια σαράντα, μια τριάντα επτά, δύο τριάντα δύο, μια τριαντα, πέντε ανάμεσα στις εικοσιπέντε και στις τριάντα μέρες…

Εκανα τόσες πολλές. Κι όμως δεν σταμάτησαν ποτέ τους ξυλοδαρμούς. Ποτέ. Εφαγα τόσο ξύλο σε εκείνο το κελί. Τα πλευρά που μου σπάσανε δέρνοντάς με με σιδερένιους λοστούς, μόλις τώρα αρχίζουν να συνέρχονται.

-Πότε σε χτύπησαν τελευταία φορά;

– Αν μιλάς για συστηματικό ξυλοδαρμό, στις 25 Οκτωβρίου 1972, την 35η μέρα μιας απεργίας πείνας»

Δυστυχώς, το τέλος αυτής της σχέσης έμελλε να έρθει πολύ νωρίς και να είναι τραγικό. "