06 Δεκεμβρίου 2018

Ποια ήταν η εποχή της ανθρώπινης ιστορίας όπου υπήρχαν οι πιο φρικτές συνθήκες διαβίωσης

Η χρονιά του παγκόσμιου λιμού και των ακραίων καιρικών φαινομένων
Η χρονιά του παγκόσμιου λιμού και των ακραίων καιρικών φαινομένων

Ζούμε σήμερα στην ασφαλέστερη εποχή της ανθρώπινης ιστορίας. Σίγουρα, η «ισχυρή πολιτική» έχει επιστρέψει, αν και πολλά από τα μεγαλύτερα προβλήματα του πλανήτη παραμένουν άλυτα και υπήρξε και εκείνη η τρελή χρονιά όπου οι μισές από τις πιο αγαπημένες προσωπικότητες του κόσμου, έφυγαν για τον άλλο κόσμο. Παρ `όλα αυτά, η δεκαετία του 2010 συνεχίζει να είναι ιδανική για να ζήσει κανείς.

Λοιπόν, ποια ήταν η πιο δύσκολη εποχή για να ζήσει κανείς; Αυτή η ερώτηση δημιουργήθηκε ακούσια από μια πρόσφατη ιστορική μελέτη που επιχειρούσε να εξηγήσει πώς άλλαξε το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Γράφοντας στο περιοδικό Antiquity, οι ερευνητές αναζητούσαν στοιχεία ρύπανσης από επεξεργασία ασημιού που είχε ταφεί βαθιά στους πάγους των ευρωπαϊκών Άλπεων. Με αυτόν τον τρόπο, βρέθηκαν μπροστά σε κάθε είδους ενδείξεις σχετικά με τις φυσικές καταστροφές και τις κλιματικές αλλαγές, καθ `όλη τη διάρκεια των αιώνων.

Ένα πράγμα ήταν ξεκάθαρο: ο αιώνας που ακολούθησε το έτος 536 μ.Χ. ήταν μια άσχημη εποχή για να ζήσει κανείς.

«Ήταν η αρχή μιας από τις χειρότερες περιόδους για να ζήσει κανείς, αν όχι το χειρότερο έτος», δήλωσε στο Science Magazine ο συγγραφέας της μελέτης Michael McCormick, ιστορικός του Μεσαίωνα στο Χάρβαρντ.

Αυτή η εποχή ήταν ζοφερή, όχι λόγω αιματηρών πολέμων ή θανατηφόρων ασθενειών, αλλά λόγω ορισμένων ακραίων καιρικών φαινομένων που οδήγησαν σε εκτεταμένο λιμό. Αν και υπάρχουν πολλές θεωρίες που προσπαθούν να εξηγήσουν το γιατί συνέβη αυτός ο λιμός, μερικές από τις ισχυρότερες ενδείξεις δείχνουν έναν «ηφαιστειακό χειμώνα», όπου τέφρα και σκόνη εκτοξεύθηκαν στον αέρα από μια έκρηξη ενός ηφαιστείου, αποκρύπτοντας έτσι τον Ήλιο με «μυστήριο σύννεφο».

Κανείς δεν είναι απολύτως βέβαιος για το ποιο ηφαίστειο ήταν το ένοχο, αν και το Ilopango του Ελ Σαλβαδόρ υπήρξε εδώ και καιρό ως ο κορυφαίος υποψήφιος. Ωστόσο, αυτή η νέα μελέτη υπονοεί ότι η έκρηξη συνέβη στην Ισλανδία, καθώς οι πυρήνες πάγου στην Ευρώπη περιέχουν ηφαιστειακούς κρυστάλλους που είναι χημικά παρόμοιοι με σωματίδια που βρίσκονται σε όλη την Ευρώπη και τη Γροιλανδία.

Όποιο και αν είναι το ηφαίστειο, τα αποτελέσματά του ήταν ευρέως διαδεδομένα, πυροδοτώντας τη «Μικρή Εποχή των Παγετώνων» και μια αλυσίδα παγκόσμιας δυστυχίας και λιμού. Χιόνι έπεσε το καλοκαίρι στην Κίνα και η ξηρασία έπληξε το Περού. Εν τω μεταξύ, Ιρλανδοί ιστορικοί κάνουν λόγο για «έλλειψη ψωμιού το έτος 536». Φαίνεται ότι δεν υπήρχε σχεδόν καμία γωνιά της γης που δεν είχε πληγεί. Ο Προκόπιος, ένας Βυζαντινός ιστορικός που έζησε στη Μέση Ανατολή εκείνη την εποχή, έγραψε για «τρόμο» που προκλήθηκε από μια ομιχλώδη έκλειψη  Ήλιου.

Η «Μικρή Εποχή των Παγετώνων» έφερε επίσης ένα φορτίο κοινωνικών προβλημάτων. Ορισμένοι ερευνητές υποστήριξαν ακόμη ότι οι επιδράσεις του ηφαιστειακού συμβάντος κατέστρεψαν αυτοκρατορίες ή τις έφεραν στο χείλος της καταστροφής. Όπως σημειώνεται σε μια μελέτη του 2016 στο Nature Geoscience, ο αιώνας μετά την ηφαιστειακή έκρηξη είδε την κατάρρευση της Σασσανικής Αυτοκρατορίας, την παρακμή της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, τις πολιτικές αναταραχές στην Κίνα και πολλές άλλες αιτίες αιματηρής κοινωνικής αναταραχής στην Ευρασία.

Συνολικά, ένας χρόνος που ήταν πολύ δύσκολος για να ζήσει κανείς.