10 Οκτωβρίου 2018

Άννα Καρένινα | Το αριστούργημα του Λέοντα Τολστόι στο οποίο κατέθεσε την ψυχή του & έγραψε ιστορία στην παγκόσμια λογοτεχνία

`Αννα Καρένινα | Λέων Τολστόι | μυθιστόρημα
`Όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους. Κάθε δυστυχισμένη οικογένεια, όμως, είναι δυστυχισμένη με το δικό της τρόπο.`.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
`Όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους. Κάθε δυστυχισμένη οικογένεια, όμως, είναι δυστυχισμένη με το δικό της τρόπο.`.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

`Ηταν 5 Ιανουαρίου του 1870, όταν στην κεντρική Ρωσία, στο σιδηροδρομικό σταθμό του Γιασσένκι, μια νεαρή γυναίκα, η Άννα Στεπάνοβα, αυτοκτονεί πέφτοντας σ`ένα φορτηγό τραίνο. Ο αυτοκρατορικό ανακριτής διεξάγει έρευνα που αποδεικνύει ότι η άτυχη γυναίκα διάλεξε αυτόν τον αποτρόπαιο θάνατο, καθώς ο εραστής της - ένας πλούσιος γαιοκτήμονας- την εγκατέλειψε για μια νέα ερωμένη. Εκείνη την ημέρα, διέταξαν οι αρχές να γίνει η αυτοψία του πτώματος σ` ένα υπόστεγο δίπλα στο μικρό σταθμό. Εκεί, πλάι στο γιατρό και τον αστυνόμο, στεκόταν ένας κοντός αλλά γεροδεμένος άνδρας, με έντονα φρύδια, πυκνή γενειάδα, χοντρή μύτη κι διερευνητικά μάτια που παρακολουθούσαν με μεγάλο ενδιαφέρον κάθε λεπτομέρεια από την ιατρική εξέταση. Αυτός ο άνθρωπος, δεν ήταν άλλος από τον Λέοντα Τολστόι, το φημισμένο συγγραφέα, ο οποίος ήταν σαν να προσπαθούσε να φανταστεί τη ζωή της άτυχης γυναίκας. Εκείνο, λοιπόν το περιστατικό που γράφτηκε στα ψιλά γράμματα στις εφημερίδες, αποτέλεσε το κίνητρό του για να δημιουργήσει ένα δράμα πάθους που έγραψε ιστορία στην παγκόσμια λογοτεχνία.  

Αποτέλεσμα εικόνας για tolstoy

Αποτέλεσμα εικόνας για anna karenina keira

Η γυναίκα του Τολστόι, η κόμισσα Σοφία, γράφει στο ημερολόγιό της, στις 24 Φεβρουαρίου του 1870: "Χθες το βράδυ ο Λέων μου είπε πως σκέφτηκε έναν τύπο μιας παντρεμένης γυναίκας της υψηλής κοινωνίας που ήταν προορισμένη να πάει χαμένη. Μου εξήγησε πως τον απασχολούσε, όχι να την παρουσιάσει ένοχη, αλλά άξια οίκτου. Από τη στιγμή που είχε εμπνευστεί το πρόσωπο αυτό, όλα τα άλλα πρόσωπα είχανε πάρει τη θέση τους γύρω απ`αυτήν τη γυναίκα. Τώρα φωτίστηκαν όλα, μου είπε."

Μετά τη φοβερή επιτυχία που είχε το βιβλίο του, "Πόλεμος και Ειρήνη", σκεπτόταν το επόμενο δημιούργημά του. Τα λόγια του Στεφάν Τσβάιχ είναι χαρακτηριστικά για εκείνον :" Όταν διαβάζει κανείς τον Τολστόι, έχει την εντύπωση πως κοιτάζει τον πραγματικό κόσμο από ένα παράθυρο."  Ο ίδιος ο Τολστόι συνήθιζε να λέει ότι η πρωταρχική αρετή ενός συγγραφέα ήταν "το να μην ψεύδεται".  Μέσα από επίπονη εργασία, λοιπόν, συγκέντρωσε σημειώσεις γεμάτες χρώμα, τις επεξεργάστηκε, τις τακτοποίησε και τις παρουσίασε με το δικό του μοναδικό τρόπο. 

 Αυτό που με γοητεύει να διαβάζω Τολστόι, είναι ότι οι περιγραφές του δίνουν την αίσθηση πως ακούω την κανονική πνοή ενός διαβάτη καθώς κάνει βόλτες, δίχως βιασύνη.  Επιλέγει να προχωράει μέχρι το σημείο που γίνεται αντιληπτό  στον κοινό τύπο ανθρώπου. 

Το 1873 ξεκινά να γράφει την "`Αννα Καρένινα" με ιδιαίτερο κέφι στην αρχή, ενώ νόμιζε ότι θα την ολοκληρώσει σύντομα. Τελικά, κατέληξε σε μια βασανιστική δουλειά τεσσάρων ετών, καθώς κατέθεσε την ψυχή του, ανιχνεύοντας το πρόβλημα της ανθρώπινης σχέσεως, ψάχνοντας λύσεις μέσα από τον έρωτα που και ο ίδιος ήταν αδύνατο να βρει. 

Αποτέλεσμα εικόνας για tolstoy karenina

"Όταν ο Τολστόι έκανε το σκαρίφημα της πρώτης παραλλαγής της Άννας Καρένινα, η Άννα ήταν μια γυναίκα πολύ αντιπαθητική και το τραγικό της τέλος δεν ήταν παρά η τιμωρία πού της άξιζε. Ή τελική μορφή του μυθιστορήματος είναι πολύ διαφορετική, άλλα δεν πιστεύω πως ο Τολστόι είχε στο μεταξύ αναθεωρήσει τις ιδέες του περί ηθικής. Θα έλεγα μάλλον ό,τι, κατά τη διάρκεια της συγγραφής, άκουγε μιαν άλλη φωνή κι όχι εκείνη της προσωπικής του πεποίθησης περί ηθικής. Άκουγε αυτό πού θα ονόμαζα σοφία του μυθιστορήματος. Όλοι οι αληθινοί μυθιστοριογράφοι αφουγκράζονται αυτή την υπερπροσωπική σοφία, πράγμα που εξηγεί γιατί τα μεγάλα μυθιστορήματα είναι πάντα λίγο πιο έξυπνα από τους δημιουργούς τους". γράφει ο Μίλαν Κούντερα στην "Τέχνη του μυθιστορήματος".


Σχετική εικόνα

Το βιβλίο κινείται σε δύο άξονες: από τη μια η πανέμορφη κοσμική αριστοκράτισσα Άννα και από την άλλη ο ευγενής αγρότης, Κονταντίν Λέβιν, φίλος του αδελφού της, Στεπάν Ομπλόνσκι. 

Η γοητευτική Άννα Καρένινα, παντρεμένη με τον σχολαστικό δημόσιο υπάλληλο, και είκοσι χρόνια μεγαλύτερό της, Αλεξέι Καρένιν, απολαμβάνει να θαμπώνει τους άντρες με την ομορφιά της. Σε ένα χορό γνωρίζει τον Αλεξέι Βρόνσκι, πολύφερνο γαμπρό που φλερτάρει με την όμορφη Κίτι. Η Κίτι έχει ήδη απορρίψει την πρόταση γάμου του αριστοκράτη, αλλά κάπως απόμακρου και αποκομμένου Λέβιν, και περιμένει διακαώς την πρόταση του Βρόνσκι που δεν θα έρθει ποτέ. Ο λόγος; Τον έχει συνεπάρει η Καρένινα. 

Σχετική εικόνα


Η Άννα Καρένινα είναι ένα μυθιστόρημα γύρω από τον έρωτα. Ο πιο περίεργος έρωτας,

όμως, είναι του ίδιου του Τολστόι για την Άννα Καρένινα. Ένας έρωτας που είναι πάντα εκεί... Ο Τολστόι δε διστάζει να βάλει τον εαυτό του ως πρόσωπο του δράματος και ως την τελευταία στιγμή η Άννα θα είναι όμορη για εκείνον. Παραμένει γοητευτική και καταλυτική. Μια γυναίκα που αν και "μοιχαλίδα" δεν καταφέρνει να τη μισήσει, γιατί είναι εκείνη που τον αναγκάζει να ψάξει λύσεις για τις ανθρώπινες σχέσεις, για την ίδια τη ζωή. Την σκιαγραφεί με τόση αγάπη που τελικά προκαλεί οίκτο αντί για αποστροφή. 

Ο Καρένιν είναι διατεθειμένος να κάνει τα πάντα για να μην ατιμαστούν, να δεχτεί τον εραστή, να αναγνωρίσει το παιδί του εραστή ως δικό του- με ένα και μοναδικό όρο : να τηρούνται τα προσχήματα. Η Άννα όμως δεν μπορεί να κάνει ότι κάνουν οι άλλοι... Βρίσκεται τελικά κοινωνικά αποκλεισμένη, μακριά από το παιδί που υπεραγαπά, με ένα παιδί που δεν αγαπά (επιλόχειος κατάθλιψη), τυφλώνεται από τη ζήλια για τον Βρόνσκι. Ο  Βρόνσκι, όταν περνά ο πρώτος ενθουσιασμός της κατάκτησης- αρχίζει να βαριέται και να απομακρύνεται. Για εκείνον που είναι άνδρας, οι κοσμικές πόρτες είναι ακόμα ανοιχτές. Για εκείνη, όμως, την "ένοχη" γυναίκα, όλες οι πόρτες είναι κλειστές.

Ο αντι-ήρωας Κόστια Λέβιν, στο τέλος του έργου μονολογεί. Πρόκειται για ένα μονόλογο που συνοψίζει ίσως ολόκληρη τη  φιλοσοφία του Τολστόι, που όσα χρόνια κι αν περάσουν θα παραμένει τόσο επίκαιρη όσο και σπουδαία: " Θα εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω με τη λογική μου για ποιον λόγο προσεύχομαι, κι όμως θα προσεύχομαι, μα η ζωή μου τώρα πια, όλη η ζωή μου (...), όχι μόνο δεν στερείται νοήματος μα έχει το αναμφισβήτητο νόημα του καλού, που είναι στο χέρι μου να της προσδώσω!"

Κι η πρώτη φράση του μυθιστορήματός του όμως, φανερώνει μια διαχρονική αλήθεια: 

"Όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους. Κάθε δυστυχισμένη οικογένεια, όμως, είναι δυστυχισμένη με το δικό της τρόπο." 

Σχετική εικόνα

Σχετική εικόνα

* Φωτογραφίες και trailer από την ταινία "`Aννα Καρένινα" με τους Keira Knightley και Jude Law