21 σπάνιες φωτογραφίες που δείχνουν πώς η Mάρθα Γκράχαμ μεταμόρφωσε την τέχνη του χορού
Σε μια συνέντευξη της το 1985, στους The New York Times, η Mάρθα Γκράχαμ είχε πει ότι «Για μένα, το σώμα λέει ό, τι οι λέξεις δεν μπορούν»
Γεννημένη το 1894, η Mάρθα Γκράχαμ άρχισε να εργάζεται ως χορογράφος και χορεύτρια, τις εποχές που η Μεγάλη Ύφεση βύθιζε τις Ηνωμένες Πολιτείες στο σκοτάδι, τότε που ο ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος έδειχνε ότι η σωματική δύναμη, και όχι το ηθικό σθένος, μπορούσε να κερδίσει τον πόλεμο, τότε που ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος βύθιζε όλες τις γωνιές του πλανήτη σε ένα χάος αίματος και θραυσμάτων.
Η Γκράχαμ – όπως και άλλοι σημαίνοντες καλλιτέχνες της εποχής της – επηρεάστηκε από αυτές τις συγκρούσεις στην επιλεγμένη τέχνη της, το χορό. Ακριβώς όπως ο Πάμπλο Πικάσο ανέτρεψε τη μιμητική τέχνη της προσωπογραφίας, η Γκράχαμ αφαίρεσε τα κλασσικά ρούχα της χορεύτριας τονίζοντας τη δύναμη του σώματος.
Η Γκράχαμ αφαίρεσε επίσης από τη χορογραφία της τον εντυπωσιασμό επιλέγοντας καθαρές γραμμές, μελετημένη κίνηση και συχνά οπτικά δυσάρεστα, ανθρώπινα σχήματα. Ήθελε να δείξει ότι ο χορός δεν τονίζει μόνο την ανθρώπινη χάρη και ομορφιά αλλά υπογραμμίζει επίσης, τη δύναμη και την ευαισθησία.
Στα μάτια της Γκράχαμ, ο χορός ήταν πρώτα απ `όλα ένα μέσο έκφρασης και η έκφραση, όταν είναι ειλικρινής και αληθινή, δεν ήταν πάντα αισθητικά ευχάριστη.
Η δουλειά της έβαλε τον χορό σε μια νέα εποχή. Φυσικά, η Γκράχαμ εισήγαγε την τεχνική της σε μια εποχή που ο ρόλος της γυναίκας είχαν μόλις αρχίσει να αλλάζει, και ως εκ τούτου πολλοί είδαν την τέχνη της ως απειλητική, παράξενη και σοκαριστική.
Πώς θα μπορούσε αυτή η γυναίκα, η οποία άρχισε να εξασκεί το μπαλέτο σχετικά αργά στη ζωή της και της έλειπε ο σωματότυπος της ιδανικής χορεύτριας, να κάνει πραγματικότητα αυτά που είχε στο κεφάλι της;
Η Γκράχαμ δεν είχε χρόνο για αυτά τα ερωτήματα, και παρέμεινε αποφασιστικά στην τελειοποίηση της τέχνης της. Σύντομα, είχε τη δική της σχολή χορού, η οποία εξακολουθεί να διδάσκεται στα προγράμματα χορού στα πανεπιστήμια της Αμερικής μέχρι και σήμερα. Έγινε επίσης η πρώτη χορογράφος που προσλάμβανε τακτικά Ασιάτες και Αφρο-Αμερικανούς χορευτές, μια πρακτική ασυνήθιστη στην εποχή της.
Αλλά αυτό που ήταν ίσως το πιο αξιοσημείωτο για τη Mάρθα Γκράχαμ, η οποία πέθανε στην ηλικία των 96, ήταν η αίσθηση της αυτο-περιθωριοποίησης.
«Ποτέ δεν μιλάω για ιδιοφυΐα όταν αναφέρομαι στον εαυτό μου», είπε στη συνέντευξη της στους Times. «Πραγματικά δεν ξέρω τι σημαίνει. Πιστεύω αυτό που ο συνθέτης Edgard Varese μου είπε μία φορά, όταν μιλούσαμε για την ιδιοφυΐα. Είπε, “Μάρθα, η δυσκολία είναι ότι ο καθένας γεννιέται με μια ιδιοφυΐα, αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι την κρατάνε μόνο λίγα λεπτά”. Είναι η ποιότητα των ζώων, είναι η αίσθηση του θαύματος, είναι η περιέργεια, η απληστία για την εμπειρία, για τη ζωή. Και θα πρέπει να το τρως συνέχεια, μερικές φορές είναι πικρό, μερικές φορές είναι πολύ γλυκό».
